UA-57546460-1

Kijken bij de veehouder. Hoe doen burgers dat het liefst?

By 30 november 2017 Blogs No Comments

Side view of smiling cute boy feeding cows with grass

Onbekend maakt onbemind. Dat geldt zeker voor de relatie veehouder-burger. Reden waarom sommige veehouders hun bedrijf openstellen voor burgers. Dat doen ze op uiteenlopende manieren. Een paar jaar geleden onderzocht ik welke vormen burgers vooral aanspreken en waarom. Wel zo handig om te weten voordat je eraan begint.

Veehouders stellen op allerlei manieren hun bedrijf open. Sommigen hangen een webcam op in een stal, anderen organiseren open dagen of stellen hun bedrijf beschikbaar voor kinderfeestjes, vergaderingen of overnachtingen.

We vroegen iets meer dan 1.000 Nederlanders hoe zij aankijken tegen veertien verschillende manieren waarop veehouders kunnen laten zien hoe zij hun dieren houden. De groep vertegenwoordigde een voor Nederland representatieve steekproef op geslacht, leeftijd en inkomen.

Kinderen

Uit de reacties blijkt dat kinderen als een belangrijkere doelgroep van transparantie worden gezien, dan de respondenten zelf. Want van de veertien voorgelegde vormen kregen ‘schoolkinderen die op excursie gaan naar de veehouder’ en ‘een veehouder die op school vertelt hoe de dieren worden gehouden; de hoogste rapportcijfers. Het zou voor de kinderen ‘een stukje algemene ontwikkeling’ zijn.

Overigens kreeg ‘door het landschap fietsen of wandelen en koeien, kippen, varkens of kippen buiten zien lopen’ een vergelijkbaar hoog rapportcijfer. Dat pleit voor bijvoorbeeld weidegang.

Te ver

Vormen als meebeslissen of meedenken over het beleid van een veehouder en een kip of koe adopteren via een maatschappelijke organisatie gaan de meeste respondenten te ver. Deze vormen krijgen de laagste rapportcijfers.

Tegelijkertijd scoorden afstandelijke vormen als ‘thuis met een webcam in een stal kijken’ en ‘op een site lezen en zien hoe de dieren worden gehouden’, slechter dan minder afstandelijke vormen zoals ‘voedselproducten kopen op een boerderij’ en ‘in een stal rondlopen’.

Dat de daadwerkelijke, in plaats van virtuele, ontmoeting met de ondernemer ertoe doet blijkt ook uit reacties op andere vragen. Bovendien komt het naar voren in de gesprekken die we voerden met mensen die nog nooit gebruik hadden gemaakt van ‘transparantie in de veehouderij’, zoals wij het in dit onderzoek noemden. Zonder toelichting van de boer is een bezoek ‘te oppervlakkig’, want ‘als volwassen persoon wil je de dingen erachter weten’.

Iets leuks

Bovendien zou een bezoek aan een veehouder aantrekkelijker zijn als er meerdere bedrijven bezocht kunnen worden, of dat nu veehouders of andere typen boeren zijn. De geïnterviewden zouden verder graag ‘iets leuks’ doen op de bedrijven; er lekker eten, iets kopen, overnachten zelfs. Het liefst is de tocht langs meerdere boerenbedrijven bovendien onderdeel van een mooie wandel-of fietstocht. Met speciale aandacht voor kinderen. Dit kwam al eerder naar voren.

Opvallend is dat deze mensen toegeven dat er nog een andere, heel belangrijke, reden is waarom ze nog nooit een veehouder hadden bezocht. Ze vinden de confrontatie met het dier achter hun zo geliefde stukje vlees vervelend: ‘Ik wil me er niet in verdiepen, want dan moet ik er ook iets mee doen, zolang ik wegzap, hoef ik er niets mee.’ Die moeilijke confrontatie laten ze daarom dus liever over aan hun kinderen.

Ik voerde dit onderzoek in 2011 uit samen met collega’s van Wageningen Economic Research en in opdracht van het toenmalige ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Het hele rapport vind je hier. Naar aanleiding van dit onderzoek is onderwijsmateriaal gemaakt over het waarom en hoe van transparantie in de veehouderij. Bekijk vooral ook deze dertig minuten durende documentaire waarin Maarten van Blokland en Marieke de Man onderzoeken waarom er zoveel onbegrip bestaat tussen boeren en burgers. Maarten en Marieke studeren journalistiek.

30 november 2017

Leave a Reply